AİLE YAŞAM DÖNGÜSÜ

    AİLE YAŞAM DÖNGÜSÜ

    Toplumlar içinde her ailenin yaşam sürecinde, içinden geçtiği çeşitli evreler vardır. Bu evrelerde geçerken her birey yeni durumlarla karşılaşır ve bu durumlarla başa çıkmak için değişik beceriler geliştirmek zorunda kalır. Elde edilinen bu beceri ve deneyimler “aile yaşam döngüsü” olarak kavramsallaştırılmıştır.

    Daha önceki dönemlerde olduğu gibi genç yetişkinlikte de  toplumsal çevreler arasında yine aile çevresi baskın olur. Bu durum gelişimsel açıdan değerlendirilecek olunursa daha önceki dönemlerde olduğu gibi ergenlikten  yetişkinliğe geçiş döneminde de önemli bütün dönüm noktaları aile ile ilgilidir. Aile yaşam döngüsü yetişkin kişilerin rollerinde ki geçişler ve evrelerle belirlenir. Bu döngü içinde en önemli dönüm noktaları evlenme ilk bebeğin doğumu son bebeğin doğumu son bebeğin evden ayrılması ve dulluktur.

    Bu dönüm noktalarını Sosyolog Reuben Hill dokuz kısımda açıklamıştır:

    1. Kuruluş: yeni evlenmiş çocuksuz.
    2. Yeni anne-babalar: ilk çocuk üç yaşına gelinceye kadar.
    3. Okul öncesi: ilk çocuk 3-6 yaşlarında belki yeni bir kardeş.
    4. Okul çağı ailesi: ilk çocuk 6-12 yaşında belki yeni bir kardeş.
    5. Ergen çocuklu aile: ilk çocuk 13-19 yaşında belki yeni bir kardeş.
    6. Genç yetişkinli aile: ilk çocuk 22 yaşında ya da daha büyük ilk çocuk evden ayrılıncaya kadar.
    7. Yerleştirme yeri olarak aile: ilk çocuğun ayrılmasından son çocuğun ayrılmasına kadar.
    8. Anne-babalık sonrası aile: çocuklar evden ayrıldıktan sonra baba emekliye ayrılıncaya kadar.
    9. Yaşlılık ailesi: babanın emekliye ayrılmasından sonra.

    Carter ve Mc Goldrick (1989)’e göre ise aile yaşam döngüsünün evreleri beş tanedir. Bu evreler bağımsızlık evresi, eş seçimi ve evlilik evresi, ebeveynlik: çocuğun bebekliğinden adölesanlığına (çocukluktan erişkinliğe geçiş süreci) kadar olan dönem, yetişkin çocuklara sahip aile evresi, Emeklilik ve yaşlılık evresi.

    Bağımsızlık evresi : Bağımsızlık evresi aile yaşam döngüsündeki en kritik evreyi oluşturmaktadır. Kişinin genç yetişkinliğe geçiş zamanında çekirdek ailesinden bağımsızlaştığı ve bu bağımsızlaştığı genç yetişkinlik dönemlerini içermektedir. Bağımsızlık evresinde kişi çalışmaya başlar, bir meslek kimliği edinir, yeni bir sosyal çevreye girer, mali yönden bağımsız olunca kendi harcama alanlarını belirler, kısaca duygusal, fiziksel, sosyal ve ekonomik olarak yeterli bir yetişkin haline gelir. Bu dönemde kişinin özel hayatında da ciddi ilişkilerde yaşanır, bu yaşanan ilişkiler eş seçiminin de başlangıcıdır.

    Eş seçimi ve ailenin kurulması : Çekirdek aile toplumsal olarak kabullenilen ve  desteklenen bir kurum olduğu için kişiler hayatlarının belirli bir döneminde bu kurum içinde yer alırlar. Kişilerin aile kurması için üç temel etmen gerekmektedir. Birincisi, ailenin toplumsal olarak kabullenilen ve desteklenen pozitif bir değer olması, ikincisi, ailenin bir toplumsal norm olması, üçüncüsüyse kişilerin bireysel ihtiyaçlarıdır.
    Yusuf ERASLAN

    Uzm. Psikolojik Danışman