ASPERGER SENDROMU NEDİR?

    ASPERGER SENDROMU NEDİR?
    336x280 Reklam Alanı !

    Asperger Sendromu 1944 yılında Avusturalyalı Hekim Hans Asperger tarafından tanımlanmıştır. Otizm bozukluğunun bazı belirtilerini sergilediği için otizm gibi yaygın gelişimsel bozukluklar içinde değerlendirilmektedir. Sözel olmayan iletişim bozuklukları otizme benzerken, konuşma becerisinin gelişimi (Aspergerli bireylerin konuşma becerisi diğer çocuklar gibi gelişebilir), akademik ve bilişsel beceriler gibi alanlarda otizmden  farklılıklar gösterir..

    Nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Ancak genetik geçiş ve yatkınlıktan söz edilebilir. Yapılan beyin görüntüleme teknikleri beyinde tespit edilen işlev ve görüntü farklılıklarının olması, aspergerli bireylere epilepsi ve özel öğrenme güçlüklerinin de sıkça tanı olarak konması nedeniyle genetik ve fizyolojik bir sorun olduğu yönünde yoğun görüşler vardır.  Son dönemlerde yapılan çalışmaların bazıları civa içeren aşıları ve beslenme şeklini ve buna bağlı olarak bağırsak sorunlarını suçlu olarak göstermiş olsa da net bir şekilde kanıtlanabilmiş bir durum değildir. Bu düşünceleri savunan uzmanlar çocukların 2-3 yaşına kadar normal bireyler gibi gelişim göstermesini ve sonrasında iletişim ve sözel ifade sorunlarının oluşmaya başladığını ileri sürmektedirler.

    Asperger sendromu hayat boyu devam etmektedir. Doğru bir eğitim ve yaklaşımla belirtilerde düzelme görülebilmektedir. Aspergerli bireylerin  yaşamlarını  diğer yetişkinler gibi( iletişim ve duygu durum bozukluklarını otizmli bireyler kadar ağır yaşamadıkları için) etkili tedavi ve eğitim uygulamalarıyla, hayatlarını bağımsız olarak sürdürmeleri mümkün olabilmektedir.

     BELİRTİLERİ NELERDİR?

    • *Kalitesiz göz teması
    • *İletişim mesajlarını anlamada güçlük- iletişim ipuçlarını sezememe
    • *Arkadaşlık kuramama veya sürdürememe
    • *Takıntı haline gelen ilgi alanları
    • *Beden dilinde farklılık
    • *Tekrarlayan hareketler
    • *Empati becerisinde yoksunluk
    • *Tekdüze konuşma (Duygudan yoksun- resmi dil kullanımı)
    • *Bazı objelere aşırı düşkünlük
    • *Uyarıcıların fazla olmasına tahammül edememe
    • *Motor becerilerinde gecikme (Geç yürüme, çatal kullanımında zorluk, dağınık yürüme şekli v.b.)
    • *Tek tip ses- ışıktan rahatsız ( Saat çalışma sesi veya yanıp sönen parlak ışık) v.b.

     

    Asperger sendromlu çocukların bebeklik döneminde genel olarak gelişimleri normal olarak değerlendirilmektedir. Ailelere tuhaf gelen veya aksaklık olarak nitelendirilebilecek belirtiler 2-3 yaş civarında daha çok fark edilir. Özellikle gözden kaçırılan bireylerde diğer çocuklarla iletişim ve okul çağı tanının kesin olarak konduğu bir süreçtir.

    Çocuklukta görülebilen belirtilere ek olarak, farklılıklarını fark ettikçe, ergenlik döneminde daha fazla depresyon görülebilir. Bununla beraber ergenlik dönemindeki dışlanma ve maruz kalınan olumsuz ilişkilerin etkisiyle içe kapanma oranı artabilir. Yaşıtları moda olan eğilimlerle ilgilenirken pek çok aspergerli çocuk ergenlik döneminde düşünsel alanlarda yoğunlaşabilir. Ve bilgisayar başında geçirilen zamanda belirgin bir artış olur.

     

    Yetişkin aspergeliler hayatlarındaki aksaklıkların pek çoğunu dengelemeyi başarabilirler. Topluma uyma durumlarına göre aile kurabilir veya iş sahibi olabilirler. İletişim kurmanın daha az olduğu mesleklerde başarılı olabilirler. Teknik temelli mesleklerin (mühendislik, tamirat v.b.) daha uygun olduğu tespit edilmiştir.

    TEDAVİ BASAMAKLARI NELERDİR?

    Hastalık tüm yaşamı boyunca kişinin hayatını etkileyebilecek bir durumdur. Bu nedenle tedavi çocuğun yaşam kalitesini arttırmaya odaklıdır. Diğer bireylerle iletişim yeteneğini arttırma, toplumda kendisine yer kazanma ve bu sayede mümkün olan en iyi şekilde bağımsızlığını kazanması hedeflenir. her çocuğun belirtileri farklı olacağı için tedavi yol haritasının belirlenmesinde, yakın çevre görüşmeleri çok önemlidir. Her çocuğa göre tedavide farklılaşmaya gidilir. Çünkü her çocuğun ve ailesinin ihtiyacı farklıdır.

    Bununla birlikte asperger sendromlu bireylere sıklıkla Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite, Depresyon, Obsesif ve Kompulsif Bozukluklar, Özel Öğrenme Güçlükleri ve epilepsi gibi rahatsızlıkların tanısı da konabilir.  Bu sorunlar için ilaç tedavisi uygulanabilir.

    ASPERGER SENDROMLU ÇOCUKLARIN AİLELERİNE ÖNERİLER:

    Çocuklar için düzen çok önemlidir. Günlük rutinlerine uymaya çalışmak gereklidir.

    Bu nedenle net ve anlaşılır ve kısa yönergeler onlar için daha anlaşılırdır. Sözlü yönergeleri anlamakta daha iyidirler.

    Öğretimi parçadan bütüne götürmek fayda sağlar.

    Yaşıtlarına göre daha geç olgunlaştıkları unutulmamalıdır.

    Diğer aile bireylerinin de ihtiyaç ve istekleri dengelenmeye çalışılmalıdır.

    Engelli bireylere tanınan haklar aile tarafından öğrenilmelidir.

    Öğrencinin eğitiminden sorumlu kişi ve kurumlarla sıkı bir işbirliği içinde olunmalıdır.

    (Görselleri belirtilen kitaplar bu konuda daha ayrıntılı bilgi almak isteyenlere öneri niteliğindedir.)

    Berna Nazik KOSEOGLU
    Psikolojik Danışman/ Aile Danışmanı
    bernanazik@gmail.com

    1 2