Çocuklarda Özgüven

    Çocuklarda Özgüven
    336x280 Reklam Alanı !

    Büyükleri tarafından sevgi gören, gereksinim duyduğunda beklediği yakınlık ve ilgiyi bulan, fikirlerine değer verilen ve önemsenen, güven duyulan ve sorumluluklar verilen, iyi yaptığı şeyler için övülen, gurur duyulan, yaptıklarında hataya yer verilen ve olduğu gibi kabul edilen çocuğun kendine özgüveni olur. Buna karşılık sevildiğini, önemsendiğini hissetmeyen, beklediği yakınlık ve ilgiyi göremeyen, sürekli eleştirilen ve olduğu gibi kabul edilmeyen çocuk kendisini değerli hissetmez ve özgüveni olmaz. Kendisini değerli görmeyen çocuk, yaşadığı aile, çevre, okul ve toplum içinde problemlere sebep olur.

     

     

    Kendilerini iyi hissetmeyen kişiler başkaları hakkında iyi şeyler düşünmezler. İnsanların kusur ve hatalarını ararlar. Böylece kendilerinin çok kötü olmadığını kanıtlamaya çalışırlar. Bu insanlar çevredeki en akıllı, çekici, başarılı insan olmadıkları zaman akıllı, çekici, başarılı hissetmezler.

    Özgüven, çevresel etmenlerden kolaylıkla etkilenir. Kişinin yaşamı boyunca maruz kaldığı psikolojik bunalımlar ya da başına gelen düş kırıklıkları kendisinde var olan özgüven duygusunu zedeler. Kişi kendini sürekli baskı altında hisseder. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki insanların yalnızca yüzde onu kendisini hiçbir baskı altında hissetmeden kendi iradeleri ile kendilerini geliştirmekte ya da bir başka deyişle özgürlüklerini yaşamaktadır.

    Özgüven, kişinin başkaları tarafından sevildiğini ve değerli olduğunu hissetmesi, karşılaştığı engellerle baş edebilecek yeterli güce sahip olduğunun farkına varması bu çerçevede kendini sevmesi , kendine inanmasıdır.

    Çocuğun Özgüveni Nelerden Etkilenir?

    Çocuklar öz değerlerini yaşamın ilk yıllarından itibaren anne-babasının, yaşamındaki önemli yetişkinlerin, okul çağında ise öğretmen ve arkadaşlarının kendisine yönelik tutum ve davranışlarıyla geliştirirler. Çocuğun özgüveni, anne babasının birbirleriyle ilişkisinden, ailenin çocuğa sevgi gösterme biçiminden, anne babanın özgüven düzeyinden, özelliklede anne babanın çocuğa yönelik davranışlarından etkilenir .

    Çocuğun özgüveni gelişkin bir birey olabilmesi, kendine olumlu bir bakış açısı geliştirmesi için anne-baba ve yaşamındaki önemli yetişkinlerden sevgi görebilmesi, onaylanması, yapabileceği sorumlulukları öğrenebilmesi ve bunları yerine getirirken olumlu bir teşvik görmesi gerekir.

    Çocuğun kendine olan inancını yitirmesi, kendini değersiz, beceriksiz, işe yaramaz hissetmesi, karşılaştığı engellerle baş edebilecek gücü kendinde bulamaması olarak adlandırılan öz güven eksikliği iki şekilde açığa çıkar. Birinci durumda çocuk içe kapanık ve donuk bir tepki verir. İkinci durumda ise saldırgan ve aktif bir tepki verir.

    Okula giden çocuklarda özgüvenin zayıf olduğunu gösteren işaretler

     

    Okula giden çocuklarda özgüvenin zayıf olduğunu gösteren işaretler 
    Aşırı Kontrol GöstergeleriKontrolsüzlük Göstergeleri
    ·  Utangaç ve içine kapanık

    ·  Olağan dışı sessiz

    ·   Yeni aktivitelere/ mücadelelere girmekte isteksiz.

    ·  Annesine-babasına veya her ikisine bağımlı

    ·  Başka çocuklarla kaynaşmakta sıkıntı çeken

    ·  Yeni durumlarla karşılaştığında ürkek ve çekingen davranan.

    ·  Davranışlarının olumlu bir şekilde bile düzeltilmesinden hemen incinen ,aşırı rahatsız olan

    ·  Kendini aşağı görme alışkanlığı edinmiş

    ·  Hayallere dalma eğiliminde

    ·  Yanlış yapmaktan ve başarısızlıktan ödü kopan

    ·  Daima insanları memnun etme çabası içinde olan

    ·  Karın ağrısından ve bulantıdan şikayetçi

    ·  Saldırgan

    · Düzenli aralıklarla sinir krizi geçiren

    · Zorba

    · Düzenli olarak okuldan kaçan

    · Kendisinden bir şey istendiği zaman işbirliği yapmayan

    · Sık sık güven tazelemek ve yardım almak isteyen

    · Sürekli sevilip sevilmediğini istenip istenmediğini soran

    · Anne-babasının hoş görmeyeceğini bile bile derslerini ihmal eden

    · Kendi hataları için başkalarını suçlayan

    · Kendisine ve başkalarına ait eşyaları hor kullanan.

    · Evdeki ve okuldaki görevleri yerine getirirken dikkatsiz ve özensiz davranan.

    Bu noktada aile ve öğretmenler işbirliği yapmalıdır.

    Öğretmen ile Bahçıvan

    Bir öğretmen:(anne-baba) çeşitli bitkilere bakan bir bahçıvan gibi çalışır. Bir bitki güneşi,diğeri serin gölgeyi sever;biri akarsu kıyısını,diğeri çorak dağ tepesini sever.Biri kumlu toprakta gelişirken,diğeri bereketli topraklarda gelişir.Hepsinin kendine uygun bakımı vardır.Yoksa sonuç başarısız olur.

    Anne-Babalar için Çocuğun Özgüvenini Artırmada Önemli Noktalar

    • Çocuklar anne-babaları ile olan ilişkilerinin etkilerini uzun yıllar hatta yaşamları boyunca taşırlar.
    • Anne babanın tutumu çocuğun özgüveninin gelişimi açısından çok önemlidir.
    • Çocuklar anne-baba ve öğretmenlerinin gözündeki değerleriyle kendilerini görürler.
    • Çocuğa değer veren bir ilişki tarzı onun kendine olan güvenini artırır.
    • Okulda öğrenme zorluğu yaşayan çocukların çoğunda özgüven sorunu vardır.
    • Çocuk başaramayacağından o kadar korkmaktadır ki denemeye cesaret edemez.
    • Özgüven sorunu çocukta uyum ve davranış bozukluklarına yol açar.
    • Anne-baba ve öğretmenler özgüven sorunu yaşayan öğrencileri yapabildikleri ile değerlendirmeli, yapıcı yaklaşmalıdır. Önemli olanın çaba harcamak olduğunu, her gösterilen çaba ile biraz daha ilerlediğimizi çocuğa hissetmemiz gerekmektedir.

    Ev Ortamında Anne-Babanın Yaklaşımı Ne Olmalıdır.

    1-Çocuğunuza duyduğunuz sevgiyi ona hissettirmekle kalmayıp, ifade edin. Ona karşı sevgi cümleleri kurun.

    2- Konuşurken onun yüzüne bakın ve ciddiye alındığını hissettirin

    3-. Öz güven sorunu olan çocukların kendilerini ifade etmelerine olanak tanıyın, sık sık çeşitli konularda fikirlerini belirtmeleri için onlara söz hakkı verin.

    4-Onun olumlu davranışlarını kesinlikle takdir edin

    5-Verilen görevlerden sonra başarısını takdir edin.

    6-Hatalı davranışlarını konuşarak uyarın ve ona doğru olanı anlatın.

    7- Kabiliyetlerini fark edin ve teşvik edin. Başka öğrencilerle yada kardeşleri ile kıyaslamayın. Onu sürekli kendisi ile ve yapabildiklerini göstererek değerlendirin.

    8-Yaptığı çaba harcadığı çalışmalarda kötü bile olsa bunu ona hissettirmeyin. Zamanla daha iyisini yapabileceği fikrini çocuğa aşılamamız gerekiyor. Yaptığı çalışmaların sürekli eksikliklerini vurgular isek çocuk çaba harcamaktan vazgeçecektir.

    Özgüvenin gelişebilmesi için kişinin kendisinin yetenek ve ilgilerinin farkına varması, duygularını tanıması, problem çözme becerilerini öğrenmesi gerekiyor.

    Ona bir balık verirsen, bugün karnını doyurmuş olursun. Ama balık yakalamayı öğretirsen yaşamı boyunca karnını doyurmuş olursun. (Çin Atasözü )

    Ebru Alataş

    (PPHA) Psikoloji Portalı Haber Ajansı

    loading...