Fobi Nedir?

    Fobi Nedir?
    336x280 Reklam Alanı !

    Fobi bir nesne veya olaya karşı mantıksızca geliştirilmiş korkudur. Bu korkuyu yaşayan insanlar korkunun nedenini düşünmeden yaşamaktadır. “Fobi” kelimesi, Yunanca Phobos kelimesinden gelir. Phobos, Yunan mitolojisinde dehşet tanrısıdır.

    Fobi toplumumuzda çok sık görülmektedir. Ancak toplumuzda bu konuda hastane ve kliniklere başvuru oranı azdır. Fobisi olan insanlara fobik denir.Toplumuzda fobik sayısı yüksek olmasına rağmen insanlarımız bunun normal bir kişilik özelliği olduğunu düşünmekte ve tedaviye başvurmaktadır. Kadınlarda erkeklere oranla iki buçuk kat daha fazla görüldüğü saptanmıştır.

    Fobinin nedenleri farklı kuramcılar tarafından farklı şekillerde açıklanmaya çalışılmıştır.Bazı kuramcılar genetik üzerinde durmakta, kimisi çocukken yaşanan korku ve baskıların deplase edildiği üzerinde durmaktadır.

    Fobiler anksiyete ve panik atağa neden olabilir. Korku yaratan olay veya nesne ile karşılaşıldığında fobik anksiyete ve panik atak yaşar. Bu deneyim esnasında ortaya çıkan belirtilerin bazıları şunlardır:

    Çarpıntı

    Yüz kızarması

    Yüzde kaşınma ve yanma hissi

    Titreme

    Terleme

    Bulanık görme

    Nefes darlığı

    Ağız kuruluğu

    Yutkunma güçlüğü

    Mide bulantısı

    Bayılma vb.

    Fobilerin tedavisinde en etkili yaklaşım akılcı duygusal terapi ve davranışçı terapinin birlikte kullanılmasıdır. Ancak unutulmamalıdır ki her hastanın tedavisi ve tedavi süreci kendine özeldir. Çünkü fobinin gelişim hikayesi ve bu hikayedeki kodlar hastaya özeldir. Örneğin fobiklerle çalışan bir danışman sistematik duyarsızlaştırma, sokratik sorgulama ve serbest çağrışımı bir arada kullanan bir danışma yapısı oluşturabilir. Fobikten serbest çağrışım ile fobiyi yarat nesne veya olay ile ilgili düşünceleri alınır. Sokratik sorulama ile sorguya tabi tutulur ve sistematik duyarsızlaştırma ile fobik fobi yaratanla karşı karşıya getirilir. Küçük yaşlarda tedavi yapıldığı taktirde son derece başarılı ve kalıcı sonuçlar alınır, erişkinlikte ise kısa dönemde olmasa da kararlı olan hastalarda başarı oranı yine yüksektir. Bu yöntemlere ek olarak antidepresanlar, kaygı giderici ilaçlar, kalp ritmini düzenleyen ve aynı zamanda da kaygı giderici olarak etki eden ilaçlar kullanılabilir. Tedavi edilmeyen fobilerin seyrinde zaman zaman dalgalnmalar olabilir. Çocukluk çağı ve erken ergenlik döneminde başlayan fobilerde düzelme ve kaybolma oranı yüksektir. Belirtilerin başlamasından beş yıl sonra olguların yaklaşık yarısı belirtisiz olmaktadır. Ergenlik ve yetişkinli döneminde ortaya çıkan fobilerin ise düzelme ihtimali daha azdır.

    Fobiler genel yapıları itibari ile 2 başlık altında toplanır. Basit fobi ve karmaşık fobi.

    BASİT FOBİ: Bu tür fobide fobi yaratan durum veya nesne net bir şekilde bilinmektedir. Yükseklik fobisi gibi.

    KARMAŞIK FOBİ: Karmaşık bir yapısı olan fobik olan bireyi bir değil birden çok uyarıcının aynı anda etkilediği fobi türüdür. Sosyal fobi karmaşık bir fobidir.Birey hem çevrenin kendini gözlemesinden hem yanlış yapma korkusundan hemde alaya alınma endişeninden anı anda etkileyene bilir. Danışman arkadaşlarımızın fobiklerle yaptığı çalışmalarda öncelikle fobiğin fobisinin türünü belirlemesi önemlidir. Çünkü bu hastaya uygulayacağımız tedavi programının iskeletini ortaya çıkarır. Peki bu iki tür ayrımı nasıl olur;

    · Basit fobide birey özel bir duruma fobi geliştirdiği için günlük yaşam için bu durum ile karşılaşmadığı sürece bir sıkıntı yaşamaz ancak karmaşık fobide ise günlük yaşamda sıkıntılar çıkar. Çünkü fobiğin ne zaman hangi uyarıcıdan etkileneceği belli olmaz.

    · Basit fobi kolaylıkla ifade edilip tedavi edilebilinirken karmaşık fobinin tedavisi zordur.

    Fobiler özellikle insan hayatını kısıtladığı zaman çekilmez bir hal alabilir. Unutmayalımki kararlı bir tedavi programı ile fobiler tedavi edilebilir rahatsızlıklardır ve asla bir kişilik özelliği değildir. Örneğin kanatlı hayvanlara karşı fobi geliştirmiş bir çocuk dışarıda gezerken bile sürekli tedirgin olur ve bu durum mutlak tedavi edilmelidir. A’dan Z’ye fobiler rehberi kısmında insanların geliştirdiği ve geliştirbileceği fobileri bulacaksınız ancak toplumla daha yaygın olarak görülen fobiler ise;

    EN YAYGIN FOBİ ÇEŞİTLERİ:

    · Akrofobi: yükseklik korkusu

    · Agorafobi: açık alan

    · Klostrofobi: kapalı yer

    · Kinofobi: köpek

    · Payrofobi: ateş

    · Zoofobi:hayvan

    · Antrofobi: insan

    · Akuafobi: su

    · Astrofobi: şimsek

    · Mizofobi: pislik, bulaşıcılık

    · Ofidofobi: yılan

    MEHMET MURAT ALTAN

    Psikolojik Danışman

    loading...