Manik Depresif

Manik Depresif

Bipolar bozukluk veya iki uçlu duygudurum bozukluğu, eskiden manik depresyon, manik atak veya manik depresif bozukluk olarak bilinen hastalıktır. Bipolar bozukluk, kişinin depresyon ve/veya mani, hipomani, ve/veya karışık durumlar geçirdiği duygudurum bozuklukları sınıfını tanımlayan tanısal kategoridir. Kişinin, depresif eğilimlerin yoğun yaşandığı dönemlerle, taşkınlık, coşkunluk olarak tanımlanabilecek mani dönemleri yaşadığı, bu bağlamda Bipolar Bozukluk ya da Manik Atak olarak tanımlanan bir rahatsızlıktır. DSM-IV adlı tanı ve istatistik kriteri ile teşhis konur. Bu hastalığın genelde yirmili yaşlarda ortaya çıktığı çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir.

Bir depresyonun erken uyarı semptomları:

Yorgunluk, bitkinlik, enerjisizlik

Bezgin ruh hali, moral bozukluğu

Artan dinlenme ihtiyacı

Azalan kendine güven, kendinden kuşku duyma

Artan derin düşünce, dalgınlık ve kendinden endişe etmek

İlgisizlik, keyifsizlik

Uykuya dalma veya kesintisiz uyuyamama bozukluğu

Günlük yükümlülüklerin ihmal edilmesi

Konsantrasyon güçlüğü (düşünmenin zor gelmesi)

Azalan cinsel ilgi

Ürkeklik, sinirlilik

Azalan dayanıklılık ve kapasite

Her şeyi kendi üstüne alınma, başkalarının kendisi hakkında kötü konuştuğu duygusuna kapılma

Günlük yaşam seyrinde değişiklikler

Bedensel rahatsızlık

Artan alkol tüketimi

Gerginlik, huzursuzluk

Aşırı duyarlılık

Bir maninin erken uyarı semptomları:

Aşırı sevinç, aşırı coşku

Ani saldırganlık ve paranoya

Yeni fikirler, hızlı düşünme

Her zamankinden fazla konuşma isteği

Artan aktivite ve enerji

Değişen algılama (başka bir dünyada olma duygusu, sese karşı duyarlılık, keskin algılama)

Görüntü ve/veya ses halisünasyonu

Artan yaratıcılık

Azalan uyku ihtiyacı

Artan ilişki isteği

Önemli olma ve bütün ilgilerin merkezinde olma duygusu

Artan alkol ve uyuşturucu kullanımı

Artan kendine güven, yapmaya karar verdiği her işi başaracağı duygusu

Aşırı duyarlılık, gerginlik, sabırsızlık

Artan cinsel ilgi

Artan para harcama

Konsantrasyon güçlüğü, dikkatin kolay dağılması

Huzursuzluk, karmaşa

Her zamankinden fazla kavga ve tartışma

Günlük yaşam seyrine uymamak

Erken uyarı semptomları yanında bazı yumuşak bipolar belirtiler görülmektedir. Yumuşak bipolar belirtilerden, İngilizcesi “bipolar soft signs”, bipolar hastalığa işaret edebilecek olan, bir hastanın aile geçmişinde veya kendi hastalık seyrinde bulunabilecek belirtiler kastedilmektedir.

Bipolar hastalığa ilişkin kalıtsal risk

Birinci derece akrabalarda (ebeveyn, kardeşler) lityum’la başarılı terapi

Bir ailede arka arkaya üç nesilde mizaç hastalıkları

Antideprasanla tedavi sonucu tetiklenen hipomaniler

Mizaçta dikkat çekici hususlar (güçlü ruh hali dalgalanmaları, yerinde duramamak veya sürekli bezginlik/bıkkınlık hali)

Mevsimlere bağlı depresyonlar

Çocukluk veya ilk gençlikte ortaya çıkan psikotik karakterli depresyonlar

Tedavisi

Tedavi edilmediği durumda ağır bir seyir izleyebilen bir psikiyatrik rahatsızlıktır.

Bipolar Bozukluk bazı kişilerde mevsimsel bir dalgalanma gösterir. Sonbahar ve kış, depresif durumun, ilkbahar aylarıysa manik atakları gözlendiği aylardır.

Duygudurumların yoğunluğu ve süresi kişiden kişiye büyük ölçüde değişir.

Bipolar bozukluk tedavisinde duygudurum düzenleyicisi (lityum karbonat, valproat vb.) ilaçlar kullanılır. Yinelenen bir pataloji olması nedeniyle duygudurum düzenleyici iaçlar doktor kontrolünde ömür boyu alınması gerekebilir. Tedavi sırasında düzenli olarak psikiyatrist kontrolünde lityum veya valproat kan testleri yapılır. Serum ilaç seviyesine göre psikiyatri uzmanı ilaç dozunu belirler. Manik atak döneminde 0.8-1.2 mEq/l, uzun dönemli idame tedavisinde ise 0.8-1.0 mEq/l serum lityum seviyesi hedeflenir. Bazı epileptik ilaçlar ve antipsikotiklerde bipolar bozukluk tedavisi için kullanılmaktadır.

Tedavi sonrası

Lityum tabletlerinin bazı yan etkileri görülebilir, bulantı, kusma, sık su içme gereksinimi, ellerde titreme ve kilo alma gibi. Hatta uzun süreli doz aşımlarında (4-5 Ay gibi.) Lityum birikmesine bağlı ölümle sonuçlanan vakaların olduğuda bilinmektedir. Hamilelik dönemleri süresince doktor kontrolünde lityum kullanımına ara verilmelidir. Lüzum halinde ilaç değişimi alternatif olabilir.

İlaçla tedavi, hastalığın kontrol altına alınması içindir. Bipolar bozukluğun sağaltımı, genelde kişinin depresyon etkilerine daha açık olması sonucunu getirir. Kişi, bir psikiyatrist doktor ve psikolog yardımıyla, depresyon eğilimlerine karşı bir savunma geliştirmelidir. Yine de manik ataklar önlense bile, kişide genel bir durgunluk gözlenebilir. Kişi, bu eğilime karşı da hazırlıklı olmalı, yoğun depresif süreçlerde gerektiğinde müdahale edilmelidir.

wikipedia

loading...