Tikler Ve Tourette Sendromu

    Tikler Ve Tourette Sendromu

    İnsan vücudunda bir kas grubunun veya birden çok kas grubunun ani, amaçsız,hızlı ve tekrarlayıcı hareketlerine tik denir. Tikler vokal tikler ve motor tikler ikiye ikiye ayrılır. Vokal tikler ses çıkarmamıza yardımcı olan kaslardaki tiklerdir. Öksürme, boğaz temizleme tarzında görülen tiklerdir. Motor tikler ise kaslarda oluşan tiklerdir. Motor tikler, burun oynatma, omuz silkme, göz kırpma, kol kaldırma gibi tiklerdir.

    Tikler özellikle 7-12 yaş grubu çocukların %10’unda görülür. Basit ve karmaşık tikler olarak sınıflandırılır. Basit tikler: göz kırpma, kaş kaldırma,boğaz temizleme gibi tikler iken, karmaşık tikler : sövme, karşıdakinin söylediğini tekrar etme gibi tiklerdir.

    Tiklerin oluşum nedenleri ile yapılan araştırmalarda, iki önemli bulguya ulaşılmıştır.

    1. İkizler ve akrabalar üzerinde yapılan araştırmalarda tikin genetik yatkınlıkla iligi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
    2. Sinir sisteminde yer alan bazı kimyasal maddelerin metabolizmasında oluşan bozuklukların etken olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun en önemli kanıtı ise kullanılan ilaçların faydalı olduğudur.

    Hastaların stres, baskı, kaygı, utanma vs kişiyi sıkıntıya sokan durumlarda tikleri artar. Tikleri olan bireyler çabuk sinirlenir, tahammülsüzdür, dikkat eksikliği yaşar, saplantıları vardır.

    Vokal ve motor tiklerin bir arada olduğu tourette sendromu tik bozukluğunun özel bir şeklidir. Görülme sıklığı 10 binde 5’tir. Bu hastalık erkeklerde bayanlara oranla 2-3 kat daha fazla görülür. Bu hastalığı olan birey toplumdan kaçar, alay edilmekten korkar, utanır. Ancak toplumdan kaçtıkça birey hastalık üzerindeki eğilimi artar ve hastalığın tedavisi zorlaşır. Çünkü saplantı haline dönüşen düşünceler hastayı en tikler kadar zorlar. Bazen hastayı zorlayanın tik mi saplantı mı olduğunu ayırt etmek bile güçleşir. Tourette hastalığının tedavisinde ilk seçenek ilaçtır. Hastalığın seyri esnasında tedaviden alınan sonuçlar her bireyde alnı değildir. Ancak ilaçlar genellikle etkisini gösterir. İlacın etki oranı birey çevresi ile iletişiminin durumuna göre değişebilir. Aile ve çevre birey zorlar ise ilacın etki oranı azalır. Bireyi desteklerlerse ilacın etki oranı artar.İlaçlara düşük dozlarda başlanır ve yarar sağlanmadığı durumlarda doz artırılır.

    Tourette sendromuna eşlik ettiği görülen bazı hastalıklar vardır; Hiperaktivite bozukluğu,saplantı, zorlantı bozukluğu, öğrenme bozukluğu, çökkünlük hali.

    Tik ve tourette bozukluğu olan hastaların çevresindekilere öneriler;

    1. Hastayı tiki nedeni ile suçlamak ve eleştirmek yanlıştır. Bu hastanın duygusal olarak zorlanmasına neden olur. Tedavi sürecindeki hastanın bile tedavisini sekteye uğratır. Unutmayın ki istemsiz kas hareketleri hastanın kontrolünde değildir.
    2. Tiklerin ortadan kalkmasını hasta sizden daha çok ister, bu nedenle ‘tikler istenirse engellenir’ cümlesi yanlış bir cümledir.
    3. Özellikle kronik tiklerde ve tourette hastalığında,etkin tedavi yöntemi olan ilaçların düzenli kullanılması önemlidir.
    4. Hem ailenin hemde hastanın hastalık hakkında bilgi sahibi olması önemlidir.

    Görülebilecek tik çeşitleri listesi:

    Göz kırpma,Burun karıştırma,Şaşı bakma,Baş çevirme,Burun kıvırma,Dudak yalama,Diş gıcırdatma, Elini koklama, Cinsel organıyla oynama, Baş sallama, Başı vurma, Omuz silkme, Dudak ısırma, Kendine vurma, Nesneleri koklama, Horlama sesi çıkarma, Öpme, Aksırma, Değişik sesler çıkarma, Boğaz temizleme, Öksürme, Gövdeyi döndürme, Kaş kaldırma, Mırıldanma, Dokunma, Bir nesneye vurma, Yalama, Islık çalma, Sırıtma, Sövme, Beddua etme, Çömelme, Zıplama, Parmak oynatma, Burun çekme, Çiğneme sesi çıkarma, Müstehcen konuşma, Dil çevirme

    Mehmet Murat ALTAN

    Psikolojik Danışman

    loading...