Travmalarla Baş Etme/ Psikolojik Danışman Berna Nazik KÖSEOĞLU

    Travma; kişilerin hayatını, vücut bütünlüğünü ya da ruhsal dengesini tehdit eden ve duygusal anlamda üstesinden gelmekte zorlandığı olaylar, deneyimler veya durumlardır. Kişinin dayanabilme gücünü aşan olaylar onun stres seviyesini yükselterek ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Maddi veya manevi kayıplar, kazalar, hastalık ve ölüm, terör olayları, doğal afetler, saldırılarla karşı karşıya kalmak travma sebebi olabilir. Bazen bu tarz olaylarla birebir karşılaşmak kadar tanık olmak, izlemek bile kişinin ruh sağlığını etkilemektedir.  Travmatik yaşantı her bireyi farklı şekilde etkiler , bu nedenle travma tepkileri kişiseldir. Bir birey için travmatik olan bir yaşantı diğer için travmatik olmayabilir.

    Travma sonrası verilen tepkiler:

    Travma sonrası uykusuzluk veya aşırı uyuma, psikosomatik ağrılar, titreme, iştah azalması veya artması, terleme, bağırsak düzensizlikleri şeklinde fiziksel tepkiler görülebilir.

    Öfke nöbetleri, içe kapanma, duyarsızlık, isteksizlik, ümitsizlik, mutsuzluk, olayın tekrar yaşanıyor gibi hissedilmesi ve buna bağlı olarak korku, endişe yaşanması gibi duygusal tepkiler verilebilir.

    Odaklanma güçlükleri, performans ve başarıda düşüş, unutkanlık gibi düşünsel aksaklıklar da görülebilir.

    Tüm bunlara ek olarak kişiler arası iletişim ve ilişkilerde bozulma sıkça karşımıza çıkar. Ancak travmatik yaşantılar sonrasında bu gibi tepkilerin ortaya çıkması normaldir. Olayın meydana geldikten sonra bitmiş ve artık ortaya çıkmıyor olması durumunda travma sonrası tepkilerin giderek azalması beklenmektedir. Ancak travmaya neden olan olay devam diyorsa travma sonrası tepkileri bazen artarak devam edebilmektedir.

    Travma yaşanmasının ardından( olayın şiddeti ve devam edip etmediği önemlidir) yaklaşık bir ay sonra travmatik tepkilerde azalma görülmeye başlanmalıdır.

    Travma yaşayan kişinin bir psikolojik rahatsızlığı varsa, tepkiler azalmıyor aksine artıyorsa, madde kullanımı eşlik ediyorsa, kişiler arası ilişkiler ve kişisel performansta ciddi bozulmalar varsa ve olayın kabul edilebilir şekilde ( örneğin günümüzde yaşadığımız terör olayları, doğal afetlere maruz kalmak, cinsel saldırılar gibi) boyutları ağırsa  yardım alınmalıdır.

    Çok ağır seyretmeyen travma sonrası tepkiye sahip kişinin çevresinin de yardımıyla beden sağlığını korumaya çalışması, beslenmesine özen göstermesi ve fiziksel aktiviteyi arttırması, çalışma hayatına ve öğrenciyse okuluna dönmesinin sağlanması, yakın çevresiyle iletişim içinde bulunması, kişi için güvenli bir ortam yaratılması, konuşmasının desteklenmesi ancak zorlanmaması süreci daha sağlıklı atlatmasına yardımcı olabilecektir.

    Berna Nazik Köseoğlu

    Psikolojik Danışman/Aile Danışmanı

    bernanazik@gmail.com